أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)

260

تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")

امير مكه مىپرداختند تا آن كه در سال 484 وقتى عباسيان ديدند كه فاطميان موفق شده‌اند امير مكه را جذب كنند ، مصمم شدند تا با توسل به زور مسأله را حل كنند . به همين دليل ، سپاهى از تركمانان را به مكه فرستادند . ابوهاشم به سختى با آنان جنگيد ، اما وقتى از پيروزىنوميد شد به‌بغداد گريخت . بسا هدفش راضىكردن عباسيان بود . « 1 » فاسى « 2 » به حوادث ديگرى هم اشاره دارد . از جمله آن كه سنىها كه بغدادىها بودند با شيعيان كه مصرىهاى طرفدار فاطميان بودند بارها در مكه به جان هم افتادند و هر كدام تلاش داشتند تا فقط خطبه به نام آنان خوانده شود . پيروزى هم ميان آن‌ها دست به دست مىشد . ماحصل آنچه گذشت اين كه در روزگار ابوهاشم ، وى پس از يك صد سال ، دوباره شروع به خطبه خوانى براى عباسيان كرد . فاطميان براى بازگشت به وضعيت سابق اموال زيادى صرف كردند و البته پيروزى ميان آنها دست به دست مىشد . ابن اثير مىگويد « 3 » مدت زمانى كه خطبه به نام عباسيان خوانده شد چهار سال و پنج ماه بود . بسا مقصودش مجموعه زمان‌هايى است كه عباسيان موفق شدند تا خطبه به نامشان خوانده شود . شهر مكه در اين دوره ، روزگار سختى را از فشار و گرانى پشت سر گذاشت و اين هم به دليل درگيرىهايى بود كه بر سر منبر اين شهر ضعيف كه اسير دو قدرت بزرگ بود ، صورت مىگرفت . « 4 » ابوهاشم در آخرين روزهاى خود ، براى عباسيان خطبه مىخواند تا آن كه در سال

--> ( 1 ) . شفاء الغرام ، ج 2 ، ص 197 . ( 2 ) . العقد الثمين ، ج 1 ، ص 443 . ( 3 ) . كامل ، ج 10 ، ص 83 . ( 4 ) . به نوشتهء سنجارى ، يكى از رخدادهايى اين دوره كه در سال 472 اتفاق افتاد ، درگيرى شيعيان و سنيان بود . در اين سال ، روافض نزد امير مكه محمد بن جعفر علوى شكايت بردند . وى نيز فقيه حرم ، هياج بن عبدالله بن حسين شامى حطينى و جمعى از اهل علم را دستگير كرده سخت كتك زد به طورى كه دو نفر از آنان زير كتك مردند . منائح‌الكرم ، ج 2 ، ص 236 . اين نشانگر قدرت شيعيان در اين وقت است كه مىتواند مقصود از آنان باشد . « ج »